Za pomirenje je neophodno da slika postane jasnija, onda će se valjda i ljudi malo smiriti. I sve ovo doprinosi tome da mi ovde, jedni pored drugih, živimo u malo normalnijim odnosima – rekao je povodom istraživačkog posla o žrtvama tokom i nakon Drugog svetskog rata direktor Istorijskog arhiva iz Sente Ištvan Fodor, član srpsko-mađarske Mešovite akademske komisije istraživača. U okviru te komisije, koja je formirana da bi se identifikovale civilne žrtve koje su život izgubile između 1941. i 1948. godine, inače, u Vojvodini na istraživanjima rade dve isttraživačke grupe – jedna koja je formirana u Arhivu Vojvodine koju predvodi Žužana Mezei i koja istražuje i u arhivima u Beogradu, dok Ištvan Fodor koordinira rad devet regionalnih arhiva u Vojvodini, dok zajedno sa članovima Državne komisije za tajne grobnice, ove grupe okupljaju ukupno oko 30 istraživača.
Fodor je rekao da je decembra prošle godine postignut sporazum o saradnji Mešovite akademske komisije, Državne komisije za tajne grobnice, kao i Zavoda za kulturu vojvođanskih Mađara, budući da je Nacionalni savet Mađara posao tehničkog sprovođenja i koordiniranja istraživanja poverio tom zavodu. – Ove godine je, dakle, počeo rad i prva faza je i okončana polovinom godine, nju je finansirao Nacionalni savet Mađara sredstvima iz mađarskih izvora, u vrednosti od oko šest miliona dinara. Nakon toga započela je druga faza čije troškove snosi srpska strana, valjda u iznosu od sedam miliona dinara. U regionalnim arhivima okupljena je odlična ekipa, ali je odlična saradnja i između istraživačkih grupa, kao i sa istraživačima komisije za tajne grobnice i sa Beogradom. Smatram da je veliki rezultat to što ne samo Mađari, nego i kolege Srbi istražuju ovu temu – kazao je Fodor u intervjuu za „Mađar so“.
Prema rečimasagovornika lista, rad podrazumeva da se podaci o žrtvama dokumentuju u dve tabele – jedna obuhvata period do 12. septembra 1944. a druga period posle toga. – Mesečno u proseku identifikujemo oko hiljadu ljudi. Na vebsajtu komisije za tajne grobnice spisak daje podatke već o 17 hiljada, dakle toliko je imena, a na vebsajtu Zavoda za kulturu vojvođanskih Mađara oko 14 hiljada. Oko pet hiljada ili iznad toga iznosi broj mađarskih imena, što znači da smo za jednu jedinu godinu identifikovali više mađarskih žrtava nego nekadašnja anketna komisija koja je u Pokrajini funkcionisala tokom devet godina – a ta imena zasad još nismo iskoristili. Pored toga, i dokumenti logora smrti sadrže 15-16 hiljada imena, radi se uglavnom o Nemcima, izuzev logora u Bačkom Jarku. Ukupno smo, dakle, identifikovali oko 30 hiljada žrtava. Za godinu dana to je ogroman rezultat – kazao je Fodor. On je dodao i da istraživači u Somboru zasad nisu naišli na svrsishodne podatke u pogledu antimađarske odmazde, te da tu najviše obećavaju sudski dokumenti, budući da su pre ili kasnije svi proglašeni mrtvim, ali da ti dokumenti još nisu stigli u arhiv, a i da se ni o dokumentima iz Novog Sada zasad ne zna gde su, mada su u vojnom arhivu u Beogradu dosad već pronađeni i podaci vezani za Novi Sad.
Upitan da li se, dakle, ni približno zasad ne može znati tačan broj mađarskih žrtava odmazde, Ištvan Fodor napominje da je u istorijskoj nauci poznato da svaka nacija obično uveličava broj sopstvenih žrtava, te da su svetlo dana već ugledali veoma ekstremni podaci i o mađarskim žrtvama. – Poznato je da Tibor Čereš pominje četrdeset hiljada, u poslednje vreme čujemo o više desetina hiljada, a jedan nemački istraživač je broj mađarskih žrtava u Vojvodini procenio na manje od dve hiljade. Bilo bi dobro ako bi se konačno završio taj rat brojkama, jer ove podatke – tumačeći ovako ili onako – politika uvek iskoristi. Konačan broj nikad nećemo saznati, ali ćemo mu se približiti u vrlo dobroj razmeri – rekao je Ištvan Fodor.
