Razlozi za opadanje mađarske populacije u Srbiji su nizak natalitet, migracije i asimilacija – ocenio je povodom objavljenih zvaničnih rezultata poslednjeg popisa stanovništva sociolog Robert Badiš, predsednik Radionice za istraživanje nacionalnih manjina „Identitet“. Prema podacima iz popisa iz 2011. godine, naime, 3,53 odsto ukupnog stanovništva izjasnili su se kao Mađari, odnosno njih 253899, dok je prema popisu iz 2002. godine u Srbiji živelo 293299 Mađara, što znači da je za deceniju njihov broj opao za 39400.
Prema mišljenju sociologa, opadanje mađarske populacije ponajpre je posledica niskog nataliteta. – Godišnje je za 3000 manje rođenih nego umrlih. Istovremeno, iseljavanje je i dalje karakteristično za vojvođanske Mađare, godišnje ih oko 500 napusti domovinu, dok zbog asimilacije, odnosno promene nacionalnosti, može da se računa na godišnji gubitak od daljih 500 pojedinaca. Godišnje, dakle, broj vojvođanskih Mađara opada za 1,5 odsto, a to bi moglo da se promeni prvenstveno povećanjem spremnosti za rađanje dece – rekao je Badiš.
-Iz istraživanja među srednjoškolcima znamo da bi oni u proseku želeli 2,2 ili 2,3 deteta, što bi i bilo dovoljno za stagniranje populacije, ali je realnost takva da žene rađaju u proseku 1,3 deteta. Trebalo bi na neki način postići da se planirana deca rode. Rođenju deteta se sve više pristupa sa materijalnog aspekta, što nije preterano motivišuće. Mlade koji se odlučuju za roditeljstvo trebalo bi podržati merama socijalne politike – smatra čelnik Radionice za istraživanje nacionalnih manjina „Identitet“. – Bilo bi važno da se ova tema detaljno i kompleksno istraži i ispita sa kojim se teškoćama mladi suočavaju prilikom zapošljavanja i odlučivanja o roditeljstvu. Bilo bi važno ukazati i na ambivalentan pristup prema temi, jer na nivou vrednosti su porodica i deca gotovo među najvažnijima, ali su sa druge strane u svakodnevnom životu oni koji se odlučuju za roditeljstvo često žrtve diskriminacije – dodao je sociolog.
Prema njegovim rečima, istraživanja pokazuju da svaki drugi mladi čovek razmišlja o zapošljavanju u inostranstvu, dok je za usporavanje ili zaustavljanje te tendencije neophodan privredni razvoj zemlje, odnosno nova radna mesta i materijalno i moralno vrednovanje znanja. – A poznato je, istina nije istraživano i dokazano, da se u Srbiji do radnog mesta najlakše dolazi putem partijskih simpatija i veza. Od toga beže mladi – konstatovao je Badiš.
Sagovornik „Mađar so“-a zapazio je i da politika stipendiranja Nacionalnog saveta Mađara predstavlja dobro protivdejstvo odlasku inteligencije, ali samo u slučaju učesnika visokoškolskog obrazovanja. Prema njegovim rečima, do asimilovanja dolazi uglavnom preko obrazovnog sistema, i to prilikom upisivanja dece iz mađarskih ili mešovitih brakova u odeljenja sa srpskim nastavnim jezikom. – Protivdejstvo je u održavanju obrazovanja na maternjem jeziku. A u slučaju kada se ne otvara mađarsko odeljenje, treba izvan škole organizovati nastavu maternjeg jezika - kazao je Badiš, navodeći da se Nacionalni savet Mađara i udruženja pedagoga trude da rešavaju i taj problem.
Robert Badiš je ocenio da prisutan trend opadanja populacije ima već i na srednjoročne staze teške posledice, budući da stanovništvo stari, ubrzano postaje dijaspora, a etničke granice se pomeraju. Ukazao je i da u nedostatku podmlatka u dogledno vreme može da nestane obrazovanje na maternjem jeziku, kulturna društva i ustanove, a stanovništvo će biti ostarelo. Naveo je da je prosečna starost pripadnika mađarske populacije u Vojvodini 44,97 godina, što je izuzetno visoko, i da u slučaju postepenog opadanja nataliteta postoji opasnost da vojvođanski Mađari ubuduće neće dosezati potreban nivo srazmernog učešća u ukupnoj populaciji koji je potreban za ostvarivanje prava u oblasti upotrebe jezika i da će to potisnuti službenu upotrebu mađarskog jezika.
