Osnivanje univerziteta u Subotici na kojem bi nastava pretežno bila izvođena na mađarskom jeziku, koji bi imao akreditaciju i čiji bi osnivač, po mogućstvu, bila država, Nacionalni savet Mađara odredio je kao svoj strateški zadatak, a prema rečima savetnika za oblast visokog obrazovanja u Nacionalnom savetu Mađara Lasla Lenđela, konsultacije sa Vladom Mađarske o formiranju takvog univerziteta predstavnici tog tela će započeti još uvog meseca.
-Univerzitet bi bio državni, bio bi osnovan odlukom vlade ili zakonom, ali se postavlja i mogućnost suosnivačkog statusa Nacionalnog saveta Mađara. Jedino kao o pomoćnom rešenju razmišljamo o formi fondacije, ili drugoj (recimo Katolički univerzitet), ali u ovom slučaju bi o finansiranju bilo neophodno doneti međunarodni sporazum sa Mađarskom, eventualno sa Vatikanom – izjavio je Lenđel u intervjuu za „Mađar so“.
Prema rečima savetnika u Nacionalnom savetu Mađara, osnovu zamišljenog univerziteta činile bi dve postojeće visokoškolske ustanove u Subotici (Učiteljski fakultet sa mađarskim nastavnim jezikom i Visoka tehnička škola strukovnih studija) i njihov nastavni kadar, koji bi bili integrisani u univerzitet. – Na svakom fakultetu bi bilo grupe sa mađarskim nastavnim jezikom, njima bi se u potpunosti ili većinom predavali kursevi i predmeti na mađarskom jeziku, ali bi važno bilo i uključivanje predmeta na srpskom ili engleskom jeziku. Istovremeno, na pojedinim fakultetima bi mogle da se otvore grupe sa srpskim nastavnim jezikom. Na osnovu naših nastavničkih resursa i kadrovskih potreba, smatramo da je moguće osnivanje pedagoškog, teološkog i fakulteta društvenih nauka, tehničkih nauka, poljoprivrednog fakulteta, pravnog, kao i akademije umetnosti, ali bi osim fakulteta bilo potrebno i formiranje instituta, kakav je recimo hungarološki, ili institut za istraživanje manjina – naveo je Lenđel.
Za poslove priprema za osnivanje univerziteta, u planu je formiranje odgovarajuće fondacije još tokom ove godine, a prema rečima Lasla Lenđela, ona bi se bavila koordiniranjem zadataka, među kojima najznačajnije predstavljaju izrada stručnog elaborata, usaglašavanje sa potencijalnom nastavničkom grupom, pripremanje odluka ustanova koje bi se uključile, kao i pripreme za akreditaciju programa, evidentiranje infrastrukture i dogovaranje sa Ministarstvom prosvete, kao i sa vlastima Mađarske. U toj fondaciji bili bi zastupljeni i stručnjaci grada Subotice, Nacionalnog saveta Mađara i Saveza vojvođanskih Mađara.
-Nacionalni savet Mađara, kroz program stipendiranja, prepoznaje ogromnu potrebu za obrazovanjem na mađarskom jeziku, poznati su mu resursi i preferencije studenata u odnosu na struke, raspolaže odgovarajućim stručnim zaleđem da bi ovu ideju uspešno ostvario, a koju podržava mađarska nacionalna i stručna politika koja ima iskustva sa funkcionisanjem mađarskih univerziteta izvan matice, kao i politika vojvođanskih Mađara, prvenstveno SVM. I institucionalno zaleđe – postojeći mađarski fakulteti, Paulinum, izmešteno obrazovanje u Senti – postoji za osnivanje univerziteta. Na te osnove treba dograditi program ekvivalencije s kojim bi status profesora iz Mađarske Srbija prihvatila bez akreditacije, zajedničku akreditaciju, priključene diplome i priključene programe. Kada sve to bude ostvareno, onda sledi razvijanje postojećih ustanova, čime bi visoke stručne škole postale fakulteti, a na fakultetima bi bila proširena obrazovna paleta. Zajedničkom koordinacijom želeli bi da postignemo da ove ustanove ne budu međusobni konkurenti i ovaj posao će započeti već funkcionisanjem fondacije, a krajnji rezultat predstavljaće jedna rektorska uprava – kazao je Lenđel.
Govoreći o rokovima za ostvarenje planova, savetnik Nacionalnog saveta Mađara rekao je da je o svemu ozbiljan razgovor počeo tokom decembra. – Interes je i Mađarske, zbog smanjivanja tamošnje upisne kvote studenata koji dobijaju podršku, da naši studenti uče kod kuće, a pri tome je bilo različitih zahteva i za obezbeđenjem izmeštenog obrazovanja. Čini nam se da bi sada mogao oko ovog pitanja da se postigne konsenzus. Visokoškolske ustanove iz Srbije traže veze sa univerzitetima Evropske unije i ovakva ustanova mogla bi da predstavlja most između dva područja. Sa budimpeštanskim Ministarstvom za ljudske resurse, kao i sa Ministarstvom za javnu upravu i pravosuđe razgovori počinju u januaru i naš plan bi mogao da bude ostvaren u roku od dve-tri godine – naveo je Laslo Lenđel.
Sagovornik „Mađar so“-a ukazao je i da bi ovom idejom prvenstveno želela da se pruži mogućnost mladima koji svoje obrazovanje nastavljaju u inostranstvu „čime bi kod kuće bilo još toliko mađarskih studenata koliko ih je sada u visokom obrazovanju“. – Godišnje 350 studenata ode u Mađarsku, pa bi tako na sve četiri godine studija moglo da bude 1200-2000 studenata. Ovim ne bi mogli da potpuno zaustavimo školovanje u inostranstvu, ali bi mogli da obezbedimo bolje uslove za one koji ostaju kod kuće – konstatovao je savetnik u Nacionalnom savetu Mađara.
